Rehber
Küçük bütçeyle kullanılabilirlik testi nasıl yapılır?
Kullanılabilirlik testi için büyük bir araştırma ekibi veya bütçe gerekmez. Az sayıda kullanıcıyla yapılan doğru kurgulanmış bir test, büyük sorunların çoğunu ortaya çıkarır.
Kullanılabilirlik testi denince akla genellikle özel bir laboratuvar, göz izleme cihazları ve onlarca katılımcı gelir. Oysa Jakob Nielsen'in yaygın olarak atıf yapılan araştırmasına göre, beş kullanıcıyla yapılan bir test, bir arayüzdeki kullanılabilirlik sorunlarının büyük bölümünü ortaya çıkarmaya yeterlidir.
Neden 5 kullanıcı?
Bu modele göre her yeni katılımcı, öncekilerin bulduğu sorunların bir kısmını tekrar bulur; beşinci katılımcıdan sonra yeni ve benzersiz sorun bulma oranı belirgin şekilde azalır. Bu, 'yalnızca 5 kişi her zaman yeterlidir' anlamına gelmez — kritik bir sistemde daha fazla katılımcı test etmek gerekebilir — ama küçük bütçeli bir ekip için gerçekçi ve savunulabilir bir başlangıç noktasıdır.
Test sürecinin adımları
| Adım | Ne yapılır |
|---|---|
| 1. Hedef belirleme | Test edilecek spesifik görevi tanımlayın (örn. 'yeni bir hesap oluştur') |
| 2. Katılımcı bulma | Hedef kullanıcı profiline yakın 5 kişi — arkadaş/aile çevresi bile başlangıç için işe yarar |
| 3. Görev senaryosu yazma | Kullanıcıya doğrudan nasıl yapılacağını söylemeyen, gerçekçi bir görev tanımlayın |
| 4. Gözlem | Kullanıcıyı yönlendirmeden, sesli düşünmesini isteyerek görevi tamamlamaya çalışmasını izleyin |
| 5. Bulguları not etme | Nerede tereddüt ettiğini, hangi adımda hata yaptığını, hangi ifadeyi yanlış anladığını kaydedin |
Doğru görev senaryosu nasıl yazılır?
'Ayarlar sayfasına gidip bildirim tercihini değiştirin' gibi yönlendirici bir görev yerine, 'artık e-posta bildirimi almak istemiyorsunuz, bunu nasıl durdurursunuz?' gibi gerçek bir ihtiyacı tanımlayan bir görev, kullanıcının arayüzü gerçekte nasıl keşfettiğini gösterir.
Uzaktan/düşük maliyetli test seçenekleri
- Ekran paylaşımlı bir video görüşmesiyle uzaktan test yapmak, fiziksel bir mekan gerektirmez
- Ekran kaydı + sesli düşünme yöntemiyle katılımcının kendi ortamında, size ihtiyaç duymadan test tamamlaması sağlanabilir
- Mevcut müşterilerinizden veya sosyal medya takipçilerinizden gönüllü katılımcı bulmak, profesyonel bir araştırma panelinden çok daha düşük maliyetlidir
Sık yapılan hata
En sık yapılan hata, test sırasında kullanıcıya ipucu vermek veya 'aslında şurayı tıklaman gerekiyordu' diye açıklama yapmaktır — bu, gerçek kullanıcı davranışını gizler ve testin amacını ortadan kaldırır. Testin değeri, kullanıcının kendi başına ne yaptığını görmekte yatar.
Bulguları nasıl önceliklendirmeli?
Beş kullanıcının en az üçünde tekrar eden bir sorun, yüksek öncelikli kabul edilebilir. Yalnızca bir kişide görülen bir tereddüt, önemsiz olmayabilir ama acil müdahale gerektirmeyebilir — bu ayrımı yapmak, sınırlı geliştirme kaynağını doğru yere yönlendirmenin anahtarıdır.
Kategoriler
Etiketler
Kaynaklar
Paylaş
İlgili içerikler
Web sitesinde tipografi: okunabilirliği artıran temel kurallar
Tipografi, bir web sitesinin en çok göz ardı edilen ama okunabilirliği doğrudan etkileyen tasarım unsurudur. Temel kurallar ve yaygın hatalar.
2 dk okuma
Yazıyı okuMobil arayüzlerde dokunma hedefi (touch target) boyutu neden önemli?
Küçük bir buton görsel olarak zarif görünebilir, ama parmakla dokunulamıyorsa kullanılabilirliği sıfırdır. WCAG'in dokunma hedefi kriteri.
2 dk okuma
Yazıyı okuDesign system nedir ve büyüyen bir ürün için neden erken kurulmalı?
Design system, sadece bir renk paleti değildir. Büyüyen bir ürünün tutarlılığını koruyan asıl mekanizma nasıl çalışır?
2 dk okuma
Yazıyı oku
