Rehber

Moodle performansını artırmak: önbellek, veritabanı ve sunucu ayarları

Moodle kurulumları öğrenci sayısı arttıkça yavaşlayabilir. Moodle'ın kendi dokümantasyonuna dayanan somut performans optimizasyon adımları.

2 dk okumaİleri seviye

Moodle performansını artırmak: önbellek, veritabanı ve sunucu ayarları — editoryal kapak görseli

Bir Moodle kurulumu, küçük bir pilot grupla test edilirken hızlı çalışsa da, gerçek öğrenci sayısına ulaştığında yavaşlayabilir. Moodle'ın kendi performans dokümantasyonu, darboğazların büyük çoğunluğunun uygulama kodunda değil; önbellekleme, veritabanı yapılandırması ve sunucu kaynak planlamasında olduğunu belirtir.

En büyük etkiyi yapan dört alan

Moodle performans optimizasyonunda öncelikli dört müdahale alanını gösteren grafik — Moodle performans optimizasyonunda en yüksek etkiye sahip dört müdahale alanı.

1. Önbellekleme katmanını doğru yapılandırmak

Moodle'ın kendi Önbellekleme (Caching) API'si, uygulama önbelleği için Redis veya Memcached gibi harici bir önbellekleme sunucusu kullanmayı destekler. Yönetim > Sunucu > Önbellekleme bölümünden varsayılan dosya tabanlı önbellek yerine Redis'e geçmek, özellikle çok kullanıcılı kurumsal kurulumlarda büyük fark yaratır.

2. Veritabanı yapılandırması

Ayar	Önerilen yaklaşım
Veritabanı motoru	MariaDB/MySQL InnoDB veya PostgreSQL — Moodle Docs her ikisini de resmi olarak destekler
innodb_buffer_pool_size (MySQL/MariaDB)	Sunucu belleğinin büyük bir kısmına ayrılmalı (Moodle Docs'un performans önerisi)
Veritabanı sunucusu konumu	Web sunucusuyla aynı ağda, düşük gecikmeli bağlantı
Düzenli tablo bakımı	Log tablolarının büyümesi takip edilmeli, gerektiğinde arşivlenmeli

Moodle veritabanı performansını etkileyen temel ayarlar

3. Cron görevinin sık ve güvenilir çalışması

Moodle'ın arka plan görevleri (bildirim gönderimi, otomatik derecelendirme, senkronizasyon) cron üzerinden çalışır. Moodle Docs, cron'un en az her dakika çalıştırılmasını önerir; cron gecikirse bildirimler ve zamanlanmış görevler birikir, bu da hem kullanıcı deneyimini hem de sunucu yükünü olumsuz etkiler.

4. Statik dosya sunumu ve CDN

Tema dosyaları, ders görselleri ve SCORM paketleri gibi statik içerikleri doğrudan Moodle uygulama sunucusu yerine bir ters proxy (Nginx) veya CDN üzerinden sunmak, uygulama sunucusunun PHP işleme kapasitesini asıl derse/etkileşime ayırmasını sağlar.

Performans izleme

Moodle'ın yönetici panelindeki 'Performans genel bakış' raporu, sayfa oluşturma sürelerini ve veritabanı sorgu sayılarını gösterir
Sunucu seviyesinde CPU/bellek/disk I/O izleme, darboğazın uygulama mı yoksa altyapı mı kaynaklı olduğunu ayırt etmeye yardımcı olur
Yoğun sınav/canlı ders saatlerinde yük testi yapmak, gerçek kapasiteyi teorik tahminden daha güvenilir gösterir

Sık yapılan hata

En sık yapılan hata, performans sorununu sunucu donanımını büyüterek çözmeye çalışmaktır — oysa çoğu yavaşlık, yanlış yapılandırılmış önbellekleme veya düzensiz çalışan cron'dan kaynaklanır. Donanımı büyütmeden önce yapılandırma katmanını gözden geçirmek, çoğu zaman aynı sonucu çok daha düşük maliyetle verir.